به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از المانیتور، ماه گذشته، امارات متحده عربی از تعلیق مبادلات تجاری و مالی با تهران خبر داد؛ اقدامی در واکنش به حملات تهران که در پاسخ به حملات آمریکا، این کشورِ متحدِ واشنگتن را هدف قرار داده و کنترل خود بر تنگه راهبردی هرمز را تشدید کرده بود.
اما در بخش قدیمی دبی، جایی که تجار ایرانی حضوری دیرینه و مستحکم دارند، آنها باور ندارند که پیوندهای شکلگرفته طی دههها میان این قطب مالی امارات و جنوب ایران، قطع شود. مرتضی اسعدی، که اداره خواربارفروشیِ تأسیسشده توسط پدرش در سال ۱۹۶۳ را بر عهده دارد، میگوید از زمان آغاز جنگ، برخی محصولات ایرانی کمیابتر شده و قیمت برخی دیگر به شدت افزایش یافته است.
با این حال، بیشتر مواد غذایی سنتی، مانند آجیل و زرشک — دانههای قرمز کوچکی که در آشپزی ایرانی کاربرد دارند — همچنان در دسترس هستند. او میگوید: «کالاها همچنان میرسند. چطور؟ نمیدانم، اما میرسند.»
دو عمدهفروش که به شرط ناشناس ماندن با خبرگزاری فرانسه (AFP) گفتگو کردند، اظهار داشتند که همچنان کالاها را از ایران، بهویژه از طریق بنادر عمان، تأمین میکنند. یکی از آنها گفت: «ما دیگر نمیتوانیم از امارات صادرات انجام دهیم، اما همچنان میتوانیم برخی کالاها را وارد کنیم.»
در فروشگاه زعفران یاسر، این ادویه گرانبها به لطف ازسرگیری پروازها پس از وقفهای کوتاه، از طریق هوایی از مشهد در شمال شرق ایران به دبی میرسد.
جامعه ایرانیان دبی
دبی میزبان جامعه بزرگی از ایرانیان است که جمعیت آن صدها هزار نفر برآورد میشود؛ جامعهای که در توسعه تجاری این امارت نقش داشته و از دورههای گوناگون تنش با تهران نیز عبور کرده است.
مهران حقیریان، از اندیشکده «بورس و بازار» (Bourse & Bazaar Foundation) مستقر در لندن، به خبرگزاری فرانسه گفت که پس از تشدید تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی در سال ۲۰۱۲، «ایرانیانِ ساکن دبی موفق شدند شرکای خود در ابوظبی را متقاعد کنند که تجارت، فارغ از مسئله تحریمها، باید ادامه یابد؛ زیرا به اقتصاد امارات کمک میکرد.»
در سال ۲۰۲۴، امارات متحده عربی اصلیترین مبدأ ورود کالا به ایران بود و بیش از ۳۰ درصد از واردات ایران، به ارزش ۲۱ میلیارد دلار، از طریق این کشور انجام شد. بر اساس دادههای سازمان تجارت جهانی، این کشور همچنین سومین مشتری بزرگ ایران بود و نزدیک به ۱۲ درصد از صادرات ایران به ارزش بیش از ۷ میلیارد دلار را به خود اختصاص میداد.
دبی قطب مالی مهمی برای کسبوکارهای ایرانی محسوب میشود؛ هرچند واشنگتن آن را به عنوان حلقهای کلیدی در شبکههای مالی مورد استفاده برای دور زدن تحریمها متهم میکند. ایالات متحده در چارچوب سیاست فشار اقتصادی بر ایران، در اواخر ماه اوت اقدامات جدیدی را علیه شرکای تجاری ایران اعلام کرد و مدیر شعبه دبی «بانک ملی» ایران را نیز تحت تحریم قرار داد.
با این حال، این مؤسسه همچنان به پذیرش مشتریان ادامه میدهد. کارمندی در یکی از دو شعبه دبی با آهی میگوید: «ما سالهاست که تحت تحریم هستیم.»
اولویتها تغییر میکنند
از نظر حقیریان، اعلام خبر تعلیق روابط با ایران از سوی ابوظبی، بخشی از تلاشها برای بازگرداندن تهران به میز مذاکره و نشاندهنده همسویی این کشور حوزه خلیج فارس با ایالات متحده است. اما این اقدام لزوماً به معنای قطع جریانها یا مبادلات غیررسمی میان فعالان بخش خصوصی نخواهد بود؛ مبادلاتی که ریشههای عمیقی در دو سوی خلیج فارس دارند.
در درازمدت، گسست پایدار حتی میتواند بر اقتصاد دبی نیز تأثیر منفی بگذارد. او تأکید کرد: «قطع ناگهانی و بدون پیامدِ این روابط دشوار است؛ چرا که بخش بزرگی [از تجارت] را شامل میشود و جایگزینی آن به سادگی امکانپذیر نیست.»
اما ناصر الشیخ، تاجر اماراتی و مقام ارشد پیشین این امارت، در کنفرانسی در دبی این نگرانیها را کماهمیت دانست و اظهار داشت که ایران «دیگر آنقدر که چند سال پیش برای اقتصاد امارت اهمیت داشت، مهم نیست.»
او اذعان کرد که «این رابطه دوجانبه سودمند بود»، اما افزود: «در زمان جنگ، اولویتها تغییر میکنند... امنیت ملی در اولویت قرار دارد.»
اسعدی در فروشگاه خود در منطقه «بُر دبی» (Bur Dubai) اطمینان دارد که تجارت از بحران کنونی جان سالم به در خواهد برد. او در حالی که به آبهای خلیج فارس — که امارات را از سواحل جنوبی ایران جدا میکند — اشاره میکرد، گفت: «آن آب را میبینی؟ آب میتواند کوه را هم بشکافد.»